Nghiên cứu bổ sung một số loại lipit vào thức ăn ương ấu trùng tôm càng xanh

Trong sản xuất giống tôm càng xanh (Macrobrachium Rosenbergii), thức ăn cho ấu trùng có vai trò quyết định đến sự tăng trưởng và biến thái. Hầu hết các trại giống trên thế giới đều sử dụng ấu trùng Artemia như là thức ăn chủ yếu hoặc kết hợp với thức ăn chất lượng cao (Goodwin, 1975). Ðể tăng nhanh tốc độ biến thái và nâng cao tỷ lệ sống của ấu trùng, các trại sản xuất giống đã sử dụng Artemia được giàu hoá với axit béo cao phân tử không no (HUFA) "DAbramo, 1993). Tuy nhiên, ấu trùng Artemia cũng như HUFA rất đắt tiền, vì thế nghiên cứu này được tiến hành với mục đích tìm hiểu khả năng bổ sung một số nguồn lipít vào thức ăn để nâng cao chất lượng thức ăn chế biến và thay thế một phần ấu trùng Artemia trong khẩu phần ăn của ấu trùng tôm.

Vật liệu và phương pháp nghiên cứu

Thí nghiệm được thực hiện theo qui trình nước xanh cải tiến do Ang (1986) đề nghị. Nước ương ấu trung có độ mặn 12‰ (được pha từ nước mặn 1200/00 và nước ngọt) có bổ sung nước xanh là một hỗn hợp phù du thực vật (tảo Chlorella sp chiếm ưu thế) được gây nuôi từ bể nuôi cá rô phi. Trong suốt chu kỳ ương ấu trùng không thay nước nhưng có bổ sung tảo để duy trì mật độ tào trong bể ương.

Thí nghiệm được bố trí với 6 nghiệm thức. Thức ăn chế biến dùng trong thí nghiệm gồm lòng đỏ trứng, sữa và 4,5% dầu và lecithin với tỷ lệ khác nhau. Tiến hành thí nghiệm ở 18 bể nhựa có thể tích nước ương 60 lít, mật độ ấu trùng 50 con/lít và lập lại 3 lần. Trong 5 ngày đầu cho ấu trùng tôm ăn ấu trùng Artemia 2 lần/ngày, sau đó cho ăn Artemia vào ban đêm (4 con/ml) và 4 lần thức ăn chế biến vào ban ngày. Khi cho ấu trùng ăn thức ăn chế biến, tắt sục khí và cho ăn đến khi hầu hết ấu trùng bắt mồi đều. Kích cỡ thức ăn tăng dần từ 300-1.000 m m tuỳ theo giai đoạn phát triển của ấu trùng.

Trong chu kỳ ương theo dõi các yếu tố môi trường gồm nhiệt độ, oxy, pH hằng ngày và ammonia tổng số (N-NH4+) hàng tuần. Quan sát sự biến thái và kích cỡ ấu trùng hằng ngày. Khi 98% ấu trùng biến thái thành hậu ấu trùng (PL), sẽ thu hoạch và ghi nhận số liệu. Xác định tỷ lệ chuyển PL bằng tỉ số giữa số lượng PL thu được và số ấu trùng thả ương. Phân tích các chỉ tiêu sinh hoá của thức ăn và ấu trùng theo phương pháp của âOC (1984). Các số liệu được tính toán giá trị trung bình, độ lệch chuẩn và phân tích ANOVA, tìm sự khác biệt giữa trung bình của các thí nghiệm thức bằng phép thử DUNCAN, sử dụng phần mềm Statistica.

Kết quả và thảo luận

Tỷ lệ chuyển PL và thời gian hoàn thành chu kỳ ương ấu trùng là yếu tố quyết định hiệu quả sản xuất. Tỷ lệ chuyển PL sẽ tăng đáng kể khi có điều kiện môi trường nuôi và nguồn dinh dưỡng thích hợp. Trong suốt chu kỳ ương các yếu tố oxy và nhiệt độ của các nghiệm thức thí nghiệm dao động từ 6,69 8,10 mg/lít và 27-31⁰C, nằm trong giới hạn thích hợp cho sự phát triển của ấu trùng (Rao 1993). Hàm lượng N-NH4+ tổng số khá cao, dao động từ 0,72-1,89 mg/lít. Tuy khác với kết quả của Ang (1986) cũng cùng một qui trình ương, hàm lượng N-NH4+ từ 1,1-5,3 mg/lít, nhưng không thấy ảnh hưởng xấu đến ấu trùng tôm.

Kết quả thí nghiệm cho thấy các thức ăn có bổ sung các nguồn lipit khác nhau có ảnh hưởng đến tỷ lệ chuyển PL của ấu trùng tôm càng xanh. Ấu trùng ăn thức ăn có bổ sung dầu mực cho tỷ lệ chuyển PL cao nhất (51,1-68,1%) và khác biệt có ý nghĩa thống kê (ở mức P<0,05) so với các nghiệm thức khác. Tỷ lệ chuyển PL thấp nhất ở các nghiệm thức thức ăn có bổ sung dầu đậu nành từ 22,0-48,7%. Các tỷ lệ PL căôhn các nghiệm thức không bổ sung lecithin .

Thời gian xuất hiện PL đầu tiên ở tất cả các nghiệm thức đều như nhau (19 ngày). Tuy nhiên, ở các nghiệm thức bổ sung dầu đậu nành (dầu thực vật), số giai đoạn tồn tại ở một thời điểm luôn nhiều hơn so với các nghiệm thức khác và điều này ảnh hưởng đến thời gian hoàn thành chuyển PL (khoảng 33-34 ngày). Khi cho ấu trùng ăn thức ăn có bổ sung dầu mực (dầu động vật) thời gian chuyển PL (chu kỳ ương) ngắn hơn, khoảng 30-31 ngày. Số PL thu được cao nhất ở nghiệm thức thức ăn bổ sung dầu mực (25,6-34,1 PL/lít) và thấp nhất ở các nghiệm thức thức ăn có dầu đậu nành (11,0-24,4 PL/lít). Mặc dù bổ sung lecithin vào thức ăn giúp tăng tỷ lệ biến thái và số lượng PL thu được nhưng chưa thấy ảnh hưởng đến thời gian biến thái của ấu trùng.

Lerge và ctv (1986) cho rằng mặc dù trong suốt chu kỳ sống, tôm càng xanh sống chủ yếu trong nước ngọt, nhưng giai đoạn ấu trùng tôm sống ở vùng nước lợ nên nhu cầu về HUFA cao. Dầu mực có hàm lượng HUFA, đặc biệt là hai axit béo 20:5n-3 (axit eicosapentanoic) và 22:6n-3 (axit decosahecxaenoic) cao, vì thế việc bổ sung dầu mực góp phần làm tăng chất lượng thức ăn cho ấu trùng. Một vài nghiên cứu trước đây trên tôm càng xanh cũng cho thấy khi sử dụng thức ăn Artemia được giàu hoá với HUFA cho kết quả rất tốt. Devresse (1990) cho biết sinh trưởng và tỷ lệ sống cũng như chất lượng ấu trùng tôm càng xanh cao khi sử dụng ấu trùng Artemia được giàu hoá với HUFA. Sandifer và Joseph (1976) đã thử nghiệm bổ sung lipit chiết xuất từ đầu tôm để ương PL tôm càng xanh lên giống cho kết quả rất tốt. Tác giả cho biết do trong dầu đầu tôm có hàm lượng HUFA cao, đặc biệt là hai axit béo nói trên. Ngoài ra, thức ăn bổ sung dầu mực có mùi tanh nên kích thích ấu trùng tôm bắt mồi và làm tăng hiệu quả sử dụng thức ăn của tôm. Teshima (1986) cho biết hầu như tất cả các loài giáp xác đều cần lecithin trong suốt quá trình phát triển, đặc biệt là giai đoạn ấu trùng. Lecithin có vai trò quan trọng trong sự vận chuyển và hấp thu lipit của sinh vật. Thức ăn thiếu lecithin sẽ dẫn tới hiện tượng lột vỏ không hoàn toàn của ấu trùng tôm hùm (Kazanawa, 1985), tôm he Nhật Bản (Teshima, 1986). Cho tới nay chưa thấy các nghiên cứu về ảnh hưởng của lecithin lên ấu trùng tôm càng xanh, do đó kết quả thí nghiệm này đã cho thấy việc bổ sung lecithin vào thức ăn cho ấu trùng tôm càng xanh là cần thiết.

HUFA: axit béo cao phân tử không no có mạch Cacbon 20C

Số lượng PL thu được ở các nghiệm thức thức ăn bổ sung dầu mực kết hợp với lecithin từ 32,5-34,1 con/lít khá cao so với một số kết quả trước đây. Mật độ PL thu được trong mô hình nươc xanh dao động từ 7-32 con/lit (Thắng, 1993), tỷ lệ sống và mật độ PL thu được trong nghiên cứu của Ang (1986) đạt cao nhất 77% (19,3 con/lít) trong mô hình nước xanh cải tiến.

Kết quả thí nghiệm cũng cho thấy khi sử dụng thức ăn bổ sung các loại dầu khác nhau có ảnh hưởng lên sinh trưởng của ấu trùng. PL đạt kích cỡ lớn nhất ở nghiệm thức bổ sung dầu mực (7,14-7,43 mm) và sai khác có ý nghĩa thống kê so với các nghiệm thức còn lại (P<0,05). Bổ sung lecithin đã làm tăng kích cỡ của PL, tuy nhiên sự khác biệt chưa có ý nghĩa so với các nghiệm thức khi bổ sung dầu (P<0,05).

Thành phần và hàm lượng các loại axit béo của PL không khác biệt lớn giữa các nghiệm thức thức ăn khác nhau ngoài trừ hàm lượng HUFA. ấu trùng cho ăn thức ăn bổ sung dầu mực có hàm lượng HUFA cao thì PL có hàm lượng axit béo nhóm này cao. Kết quả này phù hợp với nghiên cứu trước đây của một số tác giả khác trên ấu trùng và PL tôm càng xanh như Alam (1995) và Querijero (1997).

Việc bổ sung các nguồn và luợng lipit khác nhau ảnh hưởng đến kết quả ương ấu trùng tôm càng xanh. Thí nghiệm cho thấy bổ sung 3% dầu mực và 1,5% lecithin vào thức ăn sẽ tăng hiệu quả sử dụng thức ăn, nâng tỷ lệ sống, rút ngắn thời gian ương. ứng dụng thức ăn theo kiến nghị này có thể giúp cải thiện hiệu quả sản xuất giống tôm càng xanh.

longdinh.com

Phòng Nghiên cứu Polyme Dược phẩm, Viện Hóa học thuộc Viện KH&CN Việt Nam, đã nghiên cứu và sản xuất thành công phụ gia Chitofood có nguồn gốc từ thiên nhiên, thay thế được hoàn toàn hàn the trong chế biến, bảo quản thực phẩm.

Chợ Hôm vốn nổi tiếng là nơi tập kết toàn những thực phẩm thơm ngon của Hà thành, cả một dãy hàng khô có đến 30 hàng, chẳng mấy nơi nói “không” khi chúng tôi hỏi mua hàn the cho vào bánh tẻ

Như “thường lệ”, vào mỗi dịp giáp Tết Nguyên đán, vấn đề an toàn thực phẩm được các cơ quan truyền thông nói “ra rả”. Vậy nhưng, nhiều người sẽ “giật mình” khi thử một lần thâm nhập vào thị trường hàn the, phẩm màu… trong những ngày này.

Gần đây, nhiều người sản xuất thực phẩm đổ xô đi mua các phụ gia sạch. Nhưng tiếc rằng, đây chỉ là sự đối phó của họ với cơ quan chức năng, chứ chưa phải là biểu hiện thực hành sản xuất thực phẩm tốt. Bởi hiện đang là đợt kiểm tra của các các cơ quan y tế.

Theo tiết lộ của một chủ buôn thịt lợn tại chợ Hoàng Văn Thái (Thanh Xuân, Hà Nội): Việc biến thịt lợn thành thịt bò không quá khó khăn. Nhiều chủ quán cơm, quán nhậu vẫn thường trà trộn thịt lợn vào đĩa thịt bò để tăng thêm lợi nhuận về kinh tế

12 loại thực phẩm trong khẩu phần ăn của trẻ từ 24-36 tháng tuổi ở Hà Nội có tỷ lệ nhiễm chì và asen rất cao.

Thực phẩm màu trắng thường làm "mát mắt" người mua. Tuy nhiên, không tự dưng chúng trở nên trắng như thế. Tất cả là do dùng chất tẩy trắng độc hại.

Nhiều chất phụ gia có trong thực phẩm gây hại đến sức khỏe nhưng chúng ta ít khi quan tâm đến.